Strona GłównaStrona Główna
FAQ  Szukaj  Użytkownicy  Grupy Rejestracja  Album  Zaloguj

Poprzedni temat :: Następny temat
Przesunięty przez: Baba Jaga
2013-09-11, 07:52
Wiera Gran - prześladowany głos z Getta
Autor Wiadomość
Jerzy_S 

Wiek: 68
Dołączył: 06 Kwi 2011
Posty: 725
Skąd: Warszawa
Wysłany: 2013-05-25, 11:21   Wiera Gran - prześladowany głos z Getta

Wiera Gran - prześladowany głos z Getta.

Wiera Gran. Film dokumentalny o tym tytule w reżyserii Marii Zmarz- Koczanowicz powstał w Polsce w 2012 r. Autorką scenariusza jest Agata Tuszyńska. Film przybliża postać Wiery Gran poprzez jej wypowiedzi oraz relacje osób, które ją znały.

Bardzo ciekawa jest historia życia Wiery Gran urodzonej w 1916 r utalentowanej pieśniarki żydowskiego pochodzenia. Przybyła do Polski jako młoda dziewczyna z Rosji. Wraz z matką i dwiema siostrami zamieszkała w Wołominie doświadczając początkowo wielkiej biedy. Dzięki wielkiemu talentowi, pięknemu głosowi i urodzie stała się bardzo popularna w Warszawie. W latach 1937 - 1939 występowała w eleganckim lokalu Raj - Paradis przy Nowym Świecie.
Wojna z Niemcami rozpoczęta w 1939 r. stanowiła załamanie jej rozwijającej się kariery. Ze względu na żydowskie pochodzenie znalazła się w strasznym miejscu jakim było warszawskie Getto. Getto otoczone murem i strzeżone przez Niemców stało się miejscem udręki dla ok. 400 tys. Żydów. Wiera Gran otrzymała możliwość pracy jako śpiewaczka w kawiarni "Sztuka" w Getcie. To miejsce było zupełnie wyjątkowym punktem, gdzie istniała namiastka obcowania z dawnymi czasami przypominanymi przez beztroskie piosenki znane udręczonym Żydom zamkniętym w Getcie. Nie znając swego losu, ani czasu swej śmierci, która mogła nastąpić w każdej chwili Żydzi choć na chwilę chcieli swym myślom pozwolić na odlot od rzeczywistości ku muzyce i pokrzepiającym słowom piosenek. Za tę odrobinę normalności byli gotowi poświęcić ostatni pieniążek, rezygnując z kromki chleba bo głód namiastki swobody był silniejszy od głodu dręczącego ich od wielu miesięcy.

Wiera Gran dzięki pomocy męża, lekarza Kazimierza Jezierskiego przebywającego na wolności opuściła Getto przechodząc przez Gmach Sądów na Lesznie prowadzona przez przekupionego strażnika. Zamieszkała w domu dr Jezierskiego w Babicach. Aby uniknąć niepotrzebnych kontaktów z pacjentami męża odgrywała rolę opryskliwej i nieuprzejmej osoby. Doznała wielkiego ciosu, gdy jej nowo narodzony synek zmarł wkrótce na skutek braku matczynego pokarmu. Wielki niepokój o pozostawioną w Getcie matkę i siostry trapił Wierę Gran. Niestety zostały zgładzone przez Niemców.

Upragnione przez wszystkich Polaków wyzwolenie kraju spod okupacji niemieckiej pozwoliło Wierze Gran na wyjście z mieszkania w Babicach. Spotkanie z Władysławem Szpilmanem, z którym występowała w kawiarni "Sztuka" w Getcie uświadomił Wierze Gran, że czekają ją dalsze kłopoty. Szpilman powiedział, że nie chce z nią współpracować ze względu na opinie Żydów z Getta na temat kolaboracji Wiery Gran z Niemcami.

Opinia kolaborantki towarzyszyła Wierze Gran również po wyjeździe z Polski w 1950 r. Gdziekolwiek była w Izraelu, Wenezueli, USA czy we Francji przypominano jej o niepochlebnych opiniach Szpilmana i Jonasza Turkowa - ważnej osoby z zarządu gminy w Getcie.

Agata Tuszyńska w filmie dokumentalnym o Wierze Gran stara się wyjaśnić sprawę domniemanej kolaboracji . Dociera do osób, ktore były w Getcie. Żydzi ocaleni z Getta mówią o wyjątkowej grozie tego miejsca. Uważają, że ktoś kto nie był w Getcie nie ma prawa sądzić nieszczęsnych osób, które stawały przed niewyobrażalnymi dylematami. Trzeba było czasem wybrać, które z ukochanych dzieci ocalić, a które pozostawić na nieuchronną śmierć. Pojawia się w rozmowach utrwalonych na filmie pytanie : co można zrobić żeby ocalić siebie albo kogoś z rodziny? Co to jest kolaboracja w Getcie ? Ile wart jest jeden dzień życia ?

Po dopuszczeniu zupełnie innych zachowań w obliczu śmierci, gwarantujących choć jeden dzień życia - te zachowania po wyzwoleniu Getta są przez Żydów z Getta oceniane surowo, bez odniesienia do grozy tamtych czasów. Rozmówcy Agaty Tuszyńskiej twierdzą, że posądzenia o kolaborację są po wielu latach niepotrzebne, trudne do wyjaśnienia i stanowią chęć odpłacenia za okrucieństwa w Getcie nie zawsze winnym osobom.

Rozwijająca się po wojnie światowa kariera pieśniarki Wiery Gran nie zapewnia jej szczęśliwego życia. Procesy, artykuły z oskarżeniami, jej obrona z podawaniem przykładów kolaboracji w Getcie jej oskarżycieli trwa aż do roku 2007 gdy pieśniarka umarła.

Agata Tuszyńska przedstawia osoby twierdzące na filmie, że wszystkie oskarżenia Wiery Gran mają żródło w relacjach Jonasza Turkowa. Dalsze osoby oskarżają na podstawie zaufania do relacji Turkowa.

Jacek Wilczur autor artykułu "Zbrodniarka oskarża" jaki napisał o Wierze Gran mówi na filmie o wielu wątpliwościach jakie ma obecnie odnośnie oskarżeń Wiery Gran, które umieścił w artykule. Wątpliwości te dotyczą również raportu kontrwywiadu AK o kolaboracji Wiery Gran.

Wiera Gran w 1971 r zaprzestała występów. Udaremniono jej wtedy występ w Izraelu. Grupa Żydów w obozowych pasiakach szykowała się do demonstracji na jej koncercie.

Wiera Gran prowadziła potem samotny tryb życia w małym paryskim mieszkaniu. Wszystkie plakaty starannie przechowywane ze swoich występów umieściła na ścianach mieszkania i suficie. Obcowała ze swoimi dawnymi sukcesami. Jerzy Płaczkiewicz mówi na filmie, że do końca potrzebowała podziwu publiczności przynajmniej w postaci jednej osoby - właśnie jego. Otrzymał te wszystkie plakaty zdjęte ze ścian mieszkania. Wysłuchiwał też wspomnień o dawnych występach.

Życie Wiery Gran można podsumować fragmentem jej piosenki : "Czy znasz wielki ból samotności ?"

Jerzy Słomczyński

Wiera_gran1946a.jpg
Pobierz Plik ściągnięto 327 raz(y) 18,6 KB

_________________
Jerzy_S
Ostatnio zmieniony przez Baba Jaga 2013-05-25, 11:47, w całości zmieniany 2 razy  
 
 
Baba Jaga 

Dołączyła: 21 Sty 2011
Posty: 709
Skąd: Warszawa, Ochota-Szczęśliwice.
Wysłany: 2013-05-25, 23:53   

O Wierze Gran w książce Agaty Tuszyńskiej.

Książka Agaty Tuszyńskiej „OSKARŻONA WIERA GRAN” to bardzo smutny opis wielu lat, w ciągu których znaczna liczba ludzi, w tym znanych i szanowanych (jak np. Marek Edelman), wikła się w oskarżeniach przeciwko Wierze Gran. Niestety, pojawiły się przeciwko niej jakieś dowody, które w końcu jakoś poznikały, sporządzone w czasie wojny przez struktury AK.

Wiera Gran, trzeba przyznać, od początku zaciekle broniła się przed oskarżeniami i aż do samego końca je odrzucała, i choć w końcu w czasie swojej samotnej starości straciła jasny umysł, jedno w niej na zawsze pozostało – poczucie wyrządzonej wielkiej krzywdy. Jeszcze w roku 1977 roku Jacek E. Wilczur napisał brutalny artykuł „Zbrodniarka oskarża” (w : „Prawo i życie”). Kiedy pani Agata Tuszyńska rozmawiała z nim w 2008 roku, już nie był pewny wszystkich oskarżeń wobec Wiery Gran. W młodości jako żołnierz AK walczący pod Janem Piwnikiem „Ponurym”, miał nieograniczone zaufanie do wywiadu i kontrwywiadu AK, ich nieomylności i uczciwości. Widział dokumenty kontrwywiadu AK dotyczące Wiery Gran – na ich podstawie przyjął, że Wiera Gran musiała współpracować z Gestapo.

Odwrócili się od niej wszyscy, a najbardziej bolało Wierę Gran milczenie bądź otwarta nienawiść samych Żydów, którzy ocaleli. Nie miała czego szukać w Izraelu, nawet gdziekolwiek na świecie ścigała ją nienawiść i oskarżenia. A przecież byli i tacy, którzy mówili, że jej piękny śpiew tylko osładzał tamten okrutny i zły czas, że pomagała setkom dzieci, organizowała pomoc, żywność dzięki swoim stosunkom, możliwościom. Miała jednak jedną cechę, która okazała się gwoździem do jej zguby – była nieprzystępna, zasadnicza, pełna godności. Być może nie zaskarbiła sobie zaufania i sympatii niektórych osób, które potem bardzo chciały ją zranić, zniszczyć. Głównymi oskarżycielami Wiery Gran był Jonas Turkow i jego żona Diana Blumenfeld. Turkow Prowadził na terenie getta biuro koncertowe – oczywiście za zezwoleniem Niemców. Według słów broniącej się Wiery Gran, żona Turkowa występowała 3-5 razy w tygodniu na przyjęciach dla żydowskich gestapowców i za każdy występ brała 500 złotych. Wiera Gran w tym czasie zarabiała około 100 złotych tygodniowo, co na warunki życia w getcie już stanowiło zawrotną sumę. Wiera Gran była jednak otoczona wielką sławą, szacunkiem, wręcz uwielbieniem – było to nieosiągalne dla Diany Blumenfeld. Wiera Gran twierdziła, że powodem całej nienawiści i oskarżeń rzuconych przez Tukowa była najzwyczajniejsza zazdrość. Niestety, wiemy, że to jedno z najgorszych, najniebezpieczniejszych uczuć, które może żywić człowiek wobec drugiego człowieka.

Podobne uczucia mogły kierować niezwykle sławnym po wojnie Władysławem Szpilmanem. Nigdy nie wspomniał nawet, że akompaniował Wierze Gran w getcie i że to ona wtedy była niezwykle kochaną i podziwianą artystką, nie on. Nigdy też nie pomógł Wierze Gran po wojnie, nie ujął się za nią. Może dlatego, że bez wahania opowiedziała a potem opisywała spotkanie Władysława Szpilmana z jego bratem Henrykiem w bufecie kawiarni „Sztuka” w getcie. Władysław Szpilman należał do osób zamożnych w getcie, mógł zjadać posiłki w bufecie, nie przymierał głodem jak jego brat. Wiera wspominała, to co widziała na własne oczy. Kiedy pianista jadł lody czy ciasto z bitą śmietaną, jego brat stanął nad nim i powiedział, że jest głodny – jednak Władysław Szpilman nawet nie spojrzał na żółtego z zagłodzenia brata. Brat odczekał chwilę i odszedł … Czy taka była prawda? Nawet autorka książki o Wierze Gran nie może tego stwierdzić naprawdę.

Pewne jest tylko to, że tragedia, która rozgrywała się w getcie, toczyła się dalej po wojnie, chociaż rozgrywała się pomiędzy garstką ocalałych z holokaustu Żydów … i nie dotyczyła jedynie Wiery Gran.
_________________
BABA JAGA
 
 
Kama 

Dołączyła: 12 Mar 2011
Posty: 50
Skąd: Ochota - Siewierska
Wysłany: 2013-05-26, 09:06   

Niezwykła i smutna historia. Żal tej kobiety. Czy ona miała swoją rodzinę po wojnie, dzieci ? Ja dopiero niedawno dowiedziałam się o istnieniu takiej śpiewaczki. Chociaż pewnie nie wiem jeszcze całego mnóstwa rzeczy z tamtych czasów - penie byli i inni artyści żydowscy, o których wraz z ich najczęściej tragiczną śmiercią wszyscy w Polsce zapomnieliśmy. Lub nigdy nie wiedzieliśmy o nich, nawet nasi dziadkowie. Wydaje mi się, że społeczeństwa polskie i żydowskie przed wojną żyły jednak oddzielnie. Może w dużych miastach Polacy i Żydzi częściej się przyjaźnili... Na przykład Żydzi mieli swoją kinematografię w Polsce - ciekawa jestem, ile Polaków wtedy oglądało ich filmy ? A podobno były na najwyższym poziomie. Zresztą potem Żydzi z Polski i Rosji rozwinęli amerykańską "fabrykę snów".
 
 
Jerzy_S 

Wiek: 68
Dołączył: 06 Kwi 2011
Posty: 725
Skąd: Warszawa
Wysłany: 2013-06-11, 07:35   

http://www.zyciepw.pl/dni...czci-wiery-gran

Dni Wołomina, czerwiec 2013 - filmik z odsłonięcia tablicy Wiery Gran w Wołominie. Uroczystość miała miejsce pod domem na ulicy Warszawskiej gdzie Wiera Gran mieszkała. Okazuje się, że znawca piosenek okresu międzywojennego Wojciech Dąbrowski dopiero około roku 1990 dowiedział się o istnieniu Wiery Gran.
_________________
Jerzy_S
 
 
Baba Jaga 

Dołączyła: 21 Sty 2011
Posty: 709
Skąd: Warszawa, Ochota-Szczęśliwice.
Wysłany: 2013-10-01, 09:16   

No i mamy ciąg dalszy sprawy Wiery Gran, w wykonaniu urażonej rodziny Władysława Szpilmana, autorki biografii niezwykłej pieśniarki, pani Agaty Tuszyńskiej, oraz sądu oczywiście. Orzeczenie sądu na razie jest pozytywne dla pisarki. Ja, jako czytelniczka, czuję się zadowolona z takiego osądu, syn Władysława Szpilmana odwrotnie. A przyszli autorzy książek biograficznych odetchnęli z ulgą ... Sprawa jest na pewno kontrowersyjna. Już pojawiły się pierwsze analizy tej sprawy. Redaktor Piotr Stasiński cieszy się z orzeczenia ale również surowo ocenia p. Tuszyńską( i autora "Kapuściński non-fiction" Artura Domosławskiego w podobnej sprawie). Poniżej fragmenty jego dzisiejszego artykułu oraz link do całości tekstu w Gazecie Wyborczej. Dla pełniejszego obrazu podaję również (za Wikipedią) biografię pani Agaty Tuszyńskiej - profesjonalistki i osoby szczerze, wręcz osobiście zaangażowanej w ocalanie od zapomnienia spuścizny kulturowej polskich Żydów.

Sąd nie powinien cenzurować książek
Piotr Stasiński
01.10.2013
Pozwy wdowy po Ryszardzie Kapuścińskim przeciwko autorowi jego biografii Arturowi Domosławskiemu oraz pozew rodziny Władysława Szpilmana przeciwko Agacie Tuszyńskiej, autorce biografii Wiery Gran, są bardzo różne, ale pod pewnymi względami podobne. W obu przypadkach rodzina domaga się nie tylko przeprosin za naruszenie dóbr osobistych, ale również wykreślenia z opublikowanych już książek fragmentów, które mogłyby te dobra osobiste naruszać.
..... W procesie o biografię Wiery Gran zapadł wczoraj wyrok, w którym sąd odrzucił żądanie rodziny, by autorka przeprosiła i wycięła z książki fragmenty zniesławiające Szpilmana.
….
Jednak sądowy zakaz publikacji powinien być czymś absolutnie wyjątkowym, gdyż w demokratycznym kraju regułą jest wolność słowa. Ogranicza się ją jedynie w skrajnych, groźnych społecznie przypadkach, takich jak kłamstwo oświęcimskie, wzywanie do przemocy i dyskryminacji, szerzenie nienawiści rasowej czy religijnej.

Co więcej, w dzisiejszym świecie zakaz taki jest niewykonalny. Czegokolwiek sąd zakaże, z tym większą pasją ktoś inny to zamieści, choćby w internecie. Cokolwiek ktoś z jakiejś publikacji wytnie, kto inny znajdzie w wyszukiwarce. A prawo bezskuteczne nie jest dobrym prawem.

Pisanie biografii, zwłaszcza ludzi zmarłych, których rodziny żyją, zawsze wiąże się z ryzykiem. Zakładając, że autor jest człowiekiem świadomym - musi się liczyć z konsekwencjami. Staje w delikatnej sytuacji moralnej. Skrzywdzić bowiem można nawet w dobrej wierze, nawet gdy się sądzi, że pisze się samą prawdę i tylko prawdę.
…..
:arrow: Cały tekst: http://wyborcza.pl/1,7596...l#ixzz2gSDLXEGY

Agata Tuszyńska (ur. 25 maja 1957 w Warszawie) – polska pisarka, poetka i reportażystka.

Córka Bogdana Tuszyńskiego, reportera i historyka sportu i Haliny Przedborskiej, dziennikarki. Historyk teatru, wyższe studia ukończyła na wydziale Wiedzy o Teatrze PWST w Warszawie, doktorat z nauk humanistycznych otrzymała w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1987-1992 pracowała jako adiunkt w Instytucie Badań Literackich. W latach 1996-1998 wykładała w Centrum Dziennikarstwa w Warszawie, a od 2001 wykładała sztukę reportażu i wywiadu literackiego na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2011 związana z Instytutem Reportażu w Warszawie.
Karierę literacką zaczynała w periodykach kulturalnych jako autorka tekstów o teatrze, łącząc to z zainteresowaniem biografistyką i reportażem literackim. Debiutowała w roku 1990 biografią findesieclowej aktorki warszawskiej, Marii Wisnowskiej. W tym samym roku wydała w Instytucie Literackim w Paryżu książkę Rosjanie w Warszawie, opisującą życie i kulturę zniewolonej stolicy w latach zaboru rosyjskiego. Materiały do biografii noblisty Isaaca Bashevisa Singera, urodzonego w Polsce i tworzącego w jidysz, Tuszyńska zbierała w Stanach Zjednoczonych, Izraelu, Francji i na polskiej prowincji. Książka Singer. Pejzaże pamięci, wydana w 1994 i wielokrotnie wznawiana w Polsce, ukazała się również w USA i we Francji. Tuszyńska kontynuowała swoje zainteresowania odchodzącym światem polskich Żydów w tomie reportaży izraelskich Kilka portretów z Polską w tle, wydanym również w przekładzie francuskim. Wyznania gorszycielki - wspomnienia Ireny Krzywickiej, pisarki i feministki, autorki "Wiadomości Literackich" i wieloletniej przyjaciółki Tadeusza Boya-Żeleńskiego, Agata Tuszyńska spisywała w podparyskiej miejscowości, gdzie Krzywicka mieszkała od połowy lat 60. Tuszyńska powróciła do historii Krzywickiej po jej śmierci w książce Długie życie gorszycielki. Wydana w marcu 2005 bestsellerowa Rodzinna historia lęku (nominowana do Prix Medicis), to dramatyczna i wielowymiarowa opowieść o losach jej polskich i żydowskich przodków. Pisarka połączyła w niej swoje doświadczenie biografistki z rzadko uprawianym w Polsce gatunkiem personal non-fiction.
Zapis walki z chorobą nowotworową jej męża jest tematem Ćwiczeń z utraty, bardzo osobistej książki Tuszyńskiej (2007), wydanej także po francusku (Grasset, 2009) i koreańsku (2012).
Najbardziej kontrowersyjna w jej dorobku okazała się książka Oskarżona: Wiera Gran (Wydawnictwo Literackie, 2010) - historia śpiewaczki z warszawskiego getta oskarżonej po wojnie o kolaborację z Niemcami. Opowieść oparta na rozmowach z bohaterką, uzupełniona relacjami świadków, dokumentami archiwalnymi, zeznaniami sądowymi stała się wielowymiarowym traktatem o tragicznych wyborach, ich moralnych konsekwencjach i cenie, jaką trzeba zapłacić za ocalenie. Oskarżona doczekała się wielu obcych wydań, między innymi we Francji, Hiszpanii, Włoszech, Holandii, Grecji, Izraelu. 26 lutego 2013 r. ukazała się w USA, a 11 marca wyszła nakładem niemieckiego wydawnictwa Suhrkamp/Insel. W maju 2013 r. sądy w Hamburgu wydały orzeczenia o zaczernieniu niektórych fragmentów książki ze względu na zawarte w niej oszczerstwa wobec Władysława Szpilmana. Wersja elektroniczna wydania w języku niemieckim została wycofana z rynku w całości.
Tyrmandowie. Romans amerykański, kolejna publikacja Tuszyńskiej, to opowieść o ostatnim okresie życia autora "Złego" u boku jego amerykańskiej żony Mary Ellen Fox. Blisko setka niepublikowanych listów Tyrmanda dopełnia wspomnienia wdowy, pokazując zupełnie nieznaną twarz playboya znad Wisły.
Równolegle z biografistyką i reportażem Agata Tuszyńska uprawia twórczość poetycką. Jest autorką sześciu zbiorów poezji, z których najnowszy zatytułowany Nadzieja 2 ukazał się zimą 2010 r. Jej wiersze publikowano w przekładach angielskim, francuskim, hebrajskim, hiszpańskim i rosyjskim.
Współpracuje z "Zeszytami Historycznymi", "Zeszytami Literackimi", "Tygodnikiem Powszechnym", "Kresami" i "Odrą", współpracowała z "Paryską Kulturą". Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, PEN-Clubu i ZAiKS-u. Stypendystka Uniwersytetu Columbia, Fundacji Fulbrighta, MacDowell, Ledig-Rowohlt, Kościuszkowskiej, Instytutu Yad Vashem i American Jewish Archives. Laureatka nagrody PEN-Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie reportażu i literatury faktu.
:arrow: http://pl.wikipedia.org/wiki/Agata_Tuszy%C5%84ska
_________________
BABA JAGA
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Template forumix v 0.2 modified by Nasedo. Done by Forum Wielotematyczne
stat4u
Kopiowanie tre?ci i zdj?? z portalu i forum bez zezwolenia zabronione